EŞREF AKMAN (1862-1938)

 

Dr.Eşref Akman; 1862 yılında bugün Yunanistan sınırları içerisinde bulunan Yanya-Libohova da doğu. İlk eğitimini Yanya’da tamamlayarak, İstanbul Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye-i Şahane (İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi) den mezun olarak Kosova’ya operatör dr olarak atandı. İştip İlçesi Belediye Tabîbi, Üsküp Belediye Tabîbi, Adana İl Sağlık Müfettişi ve Sıhhiye Müdürü olark görev yaptı.

Adana Sıhhiye Müdürlüğü görevi esnasında, Adana Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti Üyeliğine seçildi. Adana’dan TBMM’ye I. Dönem Adana Milletvekili seçilerek 9 Mayıs 1920’de TBMM’de yasama çalışmalarına katıldı. Bir süre sonra bölgesinde millî mücadele için faaliyette bulunmak üzere izinli sayılarak Meclisten ayrıldı. Bu izni 28 Şubat 1921 tarihine kadar sürdü. 5 Mart 1921’de Sağlık ve Sosyal Yardım Komisyonuna seçildi. 

Milletvekilliği 1.Dönemde sona erince Adana’ya döndü. Serbest doktorluk yapmaya başladı. Mecliste ve cephede hizmeti nedeniyle 25 Aralık 1925 tarih ve 202 Sayılı Meclis Kararıyla Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklâl Madalyası ile ödüllendirilen Dr. Eşref Akman 2 Mart 1938’de vefat etti.

MAZHAR GERMEN (1884-1967)

 

Dr. Mazhar Germen 1884 yılında Aydın’da doğdu, İlk ve orta eğitimini Aydın’da tamamlayarak, İstanbul Tıbbiye-i Mülkiye-i Şahane den mezun oldu. Sırasıyla Balıkesir Livası Fırat Nahiyesi tabipliği, Soma Belediye tabipliği, Gelibolu Muharebesi Mevki Hudut Taburları tabipliği, 11.Fırka Topçu Alayı ve 1.Ordu Menzil Nokta tabiplikleri, Menzil, Nakil ve Mecruhiye Katarları ile efradı Sıhhiye Deposu baştabipliği, Eskişehir Askeri Hastanesi baştabipliği yaptı.

İzmir’in işgali üzerine Aydın Kuvâ-yi Milliye teşkilatının kurulmasına öncülük ederek işgalci Yunanlılara karşı gerilla savaşı verdi ve önemli başarılar elde etti. TBMM I., II., III., IV., V., VI., VII.ve VIII. dönem Aydın milletvekilliği ile 1. Ali Fethi Okyar Hükümetinde Sıhhiye ve İçtimai Muavenet Vekilliği (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı) yaptı.

Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası sahibi Dr. Mazhar GERMEN 6 Kasım 1967 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti.

AHMET ŞÜKRÜ OĞUZ (1881-1953)

 

Yenibahçe’li Ahmed Şükrü Bey (Oğuz) 1881 yılında İstanbul Yenibahçe’de doğdu. Harp Okulu'ndan mezun olarak teğmen rütbesiyle orduya katıldı. Avusturya Ordusu Atış Okulu'nda eğitim gördü. Kardeşi Yenibahçeli Nail Bey'le birlikte İttihat ve Terakki Cemiyeti kadrosu içinde yer aldı.

I. Dünya Savaşı sırasında Teşkilat-ı Mahsusa'da görev yaptı. Bölük komutanlığı, İstanbul Piyade Atış Okulu öğretmenliği, İstanbul Merkez Kumandanlığı askerî inzibat subaylığı, harbiye nezâret yaverliği yaptı. Sarıkamış, Çanakkale ve Anafartalar cephelerinde görev yaptı. Meclis-i Mebûsan muhafız tabur komutanlığı, hücum taburu kuruculuğu ve genel karargâh hücum şubesi başkanlığı yaptı.

İstanbul ve Havalisi Kuvâ-yi Milliye Komutanlığı, Kocaeli 11. ve 38. Alay komutanlıkları, Konya 4. depo alay komutanlığı, TBMM I. Dönem Istanbul milletvekilliği, Divân-ı Riyâset idâre memurluğu yaptı. İstanbul milletvekili olarak birinci Büyük Millet Meclisi'nde görev yaptı. Gürcüler TBMM'nin verdiği nota üzerine Artvin'i boşalttıktan sonra, Artvin ilini meclis adına teslim almakla görevlendirilen ordu birliğinin başında görev yaptı.

İstiklal Savaşında gösterdiği kahramanlıklar nedeniyle TBMM tarafından Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi. 1953 yılında İstanbul’da vefat etti.

MEHMET FAİK KALTAKKIRAN (1870-1948)

 

Mehmet Faik 4 Nisan 1870 tarihinde Edirne’de dünyaya gelmiştir. 1883 tarihinde “Trabzon Rüştiyesinden mezun olarak, memuriyete atılmış ve ilk olarak Edirne’de Nüfus Dairesi “Pasaport Katipliği” görevine getirilmiştir. 17 Haziran 1900 tarihinde Konya Vilayeti Mektup Kalemi Başkâtipliği, 1904 senesinde İstanbul’da bulunan Reji Dairesi çevirmenliği yapmıştır. I. ve II. Meclisi Mebusan’da Edirne mebusu olarak görev almıştır. 

Mehmet Faik Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından sonra Meclis-i Mebusanın kapanması üzerine Edirne’ye geri dönmüştür. Edirne vilayetinde gerçekleştirilen işgallerin son bulması amacıyla arkadaşları ile birlikte “Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında bir cemiyetin kurulmasında aktif olarak rol almıştır. 5 Kasım 1919 tarihinde yapılan seçimlerde yeniden Edirne mebusu seçilerek Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı’ nda görev almıştır. Son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ında hayata geçirilen “Misak-ı Milli” kararının kabul edilmesi aşamasında aktif rol almıştır.

16 Mart 1920 tarihinde İngilizler tarafından İstanbul işgal edildikten sonra Mehmet Faik İngilizler tarafından 18 Mart tarihinde Malta adasına sürgüne gönderilmiştir. 21 Mart 1921 tarihinde serbest kaldıktan sonra İtalya üzerinden Ankara’ya gelmiş ve ilk TBMM’de Edirne milletvekili olarak göreve başlamıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde I., II., III., IV., V., VI. Dönemlerde Edirne milletvekili olarak görev almıştır. Meclisin 194 numaralı kararı ile Millî Mücadele dönemindeki üstün çabalarından ötürü “Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklal Madalyası” ile şereflendirilmiştir. 2 Ocak 1948 tarihinde Ankara’da vefat etmiştir.

MEHMET TEVFİK KÜTÜKBAŞI (1882-1942)

 

Mehmet Tevfik Kütükbaşı; 1882 yılında Erzincan’da doğdu, Erzincan ve Refahiye’de Eğitim görerek, 1899 yılında Refahiye Tahrirat Kâtibi olarak çalışmaya başladı. 1910’da Erzincan Bidayet Mahkemesi zabıt kâtipliğine atandı, 1914 yılında Başkâtipliğe yükselerek Bucak Müdürü olarak Selepür ve Mollakendi bucaklarında görev yaptı.

1920 seçimlerinde Erzincan milletvekili seçilerek, Birinci dönem TBMM de görev yapan Mehmet Tevfik Bey 16 Eylül 1920 tarihinde topladığı 160 gönüllü ile TBMM den 19 Mayıs 1921’e izinli olarak, Koçgiri ayaklanmasının bastırılması için mücadele etti.

23 Nisan 1942 tarihinde hayatını kaybeden Mehmet Tevfik Bey, Milli Mücadele sürecindeki bu hizmetleri karşılığında TBMM kendisini Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirdi.

ZEYNEL ABİDİN ATAK (1879-1939)

 

Dr.Zeynel Abidin ATAK; 1879 yılında Kosova’nın Yakova ilçesinde dodu. ilk ve orta öğrenimini Manastır ve Üsküp’de tamamladıktan sonra 1910 yılında Askeri Tıbbiye’den mezun olmu ve Edirne Hafif Süvari Alayı Baştabipliğine atandı. Bu görevde iken Arnavutluk Harekâtı ve Balkan Savaşlarına katıldı.

Rize 11. Piyade Alayı Baştabibi, Düzce Kaymakamı, Batı ve Güney Cepheleri Sağlık Müfettişi, Kuvvayı Havaiye Sağlık Şubesi Müdürü olarak görev yapan Dr.Zeynel Abidin I. Dönem (23.04.1920 - 11.08.1923) Lazistan Milletvekili olarak seçildi. Milletvekili iken izinli sayılarak Bolu Ayaklanmasını bastırmakla görevlendirildi ve Düzce Kaymakamlığı ile Batı Cephesinde Sağlık Müfettişliği yaptı).

Milli Mücadele sırasındaki askeri hizmetlerinden dolayı, TBMM tarafından Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklal Madalyası ile taltif edilen Dr.Zeynel Abidin ATAK 23 Mayıs 1939’da hayatını kaybetti.

HAYDAR HİLMİ VANER (1873-1954)

 

Haydar Hilmi VANER; bugün Karadağ sınırları içerisinde bulunan Podgorica şehrinde 22 Nisan 1873 tarihinde doğdu. Eğitimini İşkodra’da İlkokul, Musul’da Rüşdiye ve İstanbul’da Mekteb-i Mülkiye-i şahane-i (Siyasal Bilgiler) okuyarak buradan 14 Temmuz 1889 tarihinde mezun oldu ve doğrudan Van Vilayet Maiyet Memurluğuna atandı. Haydar Bey, Edirne , Kırklareli, Maraş Mutasarrıflıkları görevinden sonra 24 Şubat 1915’te Musul Valiliği’ne, 12 Eylül 1917’de Bitlis Valiliği’ne, 31 Aralık 1917’de de Diyarbakır Valiliği’ne, 17 Mart 1918 tarihinde Van Valiliği ‘ne tayin edildi.

Haydar Bey de 16 Kasım 1919’da Sivas’ta başlayan Heyet-i Temsiliye çalışmalarına katıldı. Daha sonra Misak-i Millînin kabul edildiği Son Osmanlı Mebuslar Meclisi’ne, Van Mebusu olarak seçildi. İngilizlerin 16 Mart 1920’de Mebusan Meclisi’ni dağıtması üzerine, Mazhar Müfit (Kansu) ile birlikte Beyrut’a kaçtı. Burada yaklaşık bir ay kadar kalan Haydar Bey, 30 Nisan 1920’de Ankara’ya gelerek, 1 Mayıs 1920’de TBMM’ye Van Mebusu olarak katıldı. Van Mebusluğu uhdesinde kalmak şartı ile Konya Valiliği’ne atandı ve 10 Temmuz 1920’de bu göreve başladı. 28 Kasım 1920 tarihinde Konya Valiliği’nden istifa eden Haydar Bey, 16 Nisan 1923’e kadar Van Mebusluğu devam etti.

Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası sahibi Haydar Bey, Devlet görevinden ayrıldıktan sonra ticaret ile uğraştı ve 26 Mart 1954 yılında vefat etti.